Posada Rybotycka
W miejscowości tej znajduje się murowana cerkiew obronna z XV wieku


Cerkiew w Posadzie Rybotyckiej położona jest na niewielkim wzniesieniu nad rzeką Wiar, ok. 36 km na południowy zachód od Przemyśla.
Ważniejsze daty z historii cerkwi:
1367 - pierwsza wzmianka o istnieniu tu prawosławnego monasteru pod wezwaniem św. Onufrego w dokumencie Kazimierza Wielkiego nadającym Posadę, Trójcę i Siemionów Stefanowi Węgrzynowi Sas-Rybotyckiemu
1407 - kolejna wzmianka w dokumentach biskupstwa ruskiego w Przemyślu
po 1443 - budowa murowanej cerkwi; etapami: najpierw prezbiterium i nawa, potem, ok. 1500 roku - wieża
1505 - Posada przechodzi w ręce rodu Kormanickich
1524 - najazd Tatarów, częściowe zniszczenie cerkwi
ok. 1560 - Posada Rybotycka w rękach rodu Herburtów
1609 - prawdopodobnie w cerkwi posadzkiej pochowano ostatniego biskupa prawosławnego, Michała Kopystyńskiego
1692 - wraz z całą prawosławną diecezją przemyską mnisi posadzcy przyjmują Unię Brzeską
1772 - przeniesienie bazylianów do Dobromila - cerkiew staje się parafialną do 1947 roku 1947 - cerkiew staje się nieużywana i w szybkim tempie niszczeje
1966 - odkrycie malowideł ściennych, badania archeologiczne wzgórza, odkrycie cmentarza i obwarowań
1977 - przekazanie zrujnowanej cerkwi w użytkowanie Muzeum Narodowemu Ziemi Przemyskiej przez Naczelnika Gminy Fredropol (właścicielem obiektu dnia dzisiejszego jest Gmina Fredropol)
1977-1985 - przeprowadzenie prac remontowych w cerkwi i ziemnych (odwodnienie gruntów)
1983-1990 - prace konserwatorskie (zabezpieczenie polichromii) we wnętrzu cerkwi
Architektura: Budowla orientowana; plan podłużny, na który w przyziemiu składają się: krótkie, prostokątne prezbiterium, prawie kwadratowa nawa oraz wydłużona i wąska część zachodnia pod wieżą złożona z babińca i kruchty. Pomiędzy prezbiterium a nawą znajduje się murowana przegroda ołtarzowa (templon) z XV wieku z dwoma otworami komunikacyjnymi - jedyny tego typu zabytek w Polsce. Wszystkie pomieszczenia w przyziemiu pokryte są sklepieniami kolebkowymi. Na piętrze wieży odrębne pomieszczenie dostępne kiedyś z wnętrza i od zewnątrz (prawdopodobnie kaplica). Naroża budowli opięte są skarpami. Wschodnią, prostą ścianę prezbiterium wieńczy szczyt schodkowo-sterczynowy. Pod dachami cerkwi widoczne są otwory strzelnicze. Dachy: nad prezbiterium - siodłowy z kopulastą wieżyczką; nad nawą - namiotowy na kroksztynach; nad wieżą - łamany polski; obecnie wszystkie dachy z blachy miedzianej. Stylistycznie architektura okcydentalna, z dużą ilością elementów gotyckich podporządkowana obronnej funkcji monasteru. Zabytek jest jedynym przykładem inkastelowanej gotyckiej cerkwi murowanej w obecnych granicach Polski.
Malowidła i napisy: We wnętrzu cerkwi prezbiterium, nawa i wschodnia ściana przedsionka są pokryte dekoracją malarską wykonaną w technice freskowo-temperowej. Babiniec i pomieszczenia wieży wolne są od malowideł.
Prezbiterium: malowidła w układzie pasowym.
Program ikonograficzny: sklepienie - Bóg w otoczeniu Aniołów; podniebie łuku tęczowego - popiersia Proroków w medalionach; ściana wschodnia - Bóg z asystą anielską; ściana południowa - Umywanie nóg i Ostatnia Wieczerza; ściana wschodnia - Komunia Apostołów pod postacią chleba i wina; strefa środkowa ścian: Pokłon Ofierze przerwany przedstawieniem Czuwającego Emmanuela i Chrystusa w studni; w strefie dolnej - rozwieszona na kółeczkach tkanina. Malowidła na templonie - Archaniołowie Michał i Gabriel i tablica fundacyjna. Datowanie malowideł w prezbiterium: malowidła w partiach wyższych - ok. połowy XV wieku; malowidła w dwóch strefach najniższych - 2 połowa lub koniec XV wieku.
Nawa: malowidła w gorszym stanie zachowania, odmienne stylistycznie. Ściana tęczowa - Maiestas Mariae i przedstawienie Dobrej i Złej śmierci; ściana południowa nawy - wątek ewangeliczny w układzie pasowym; ściana północna - wątek pasyjny w układzie pasowym; ściana zachodnia - sceny nieczytelne; duże ubytki warstwy malarskiej. Datowanie malowideł w nawie: koniec XV lub początek XVI wieku.
Przedsionek: malowidła tylko na ścianie wschodniej - portal o cechach wczesnorenesansowych, powstały prawdopodobnie wraz z dekoracją nawy. W przedsionku rytowane w tynku napisy w języku polskim, rusko-słowiańskim i łacińskim oraz daty (najwcześniejsze: 1501, 1506, 1514).
Wyposażenie cerkwi: obecnie bez żadnego wyposażenia. W nawie od ok. 1990 roku ustawione drewniane rusztowanie do celów konserwatorskich.





